25 februari 2009

Lizzy Timmers blaast leven in Kaap Kat

“Durf jij de Kaap aan?” prijkt op diverse posters in de stad. Lang was Katendrecht, de Kaap, een plek waar armoede en prostitutie hoogtij vierden. Momenteel voert de gemeente Rotterdam actief campagne om de Kaap aan te prijzen bij welgestelde Rotterdammers. De in Rotterdam geboren en getogen Lizzy Timmers maakt voor Productiehuis Rotterdam een voorstelling over dit afvoerputje van Rotterdam: Kaap Kat. Al deze aandacht voor een bijzonder stukje Rotterdam maakt nieuwsgierig.

De omtrek van Katendrecht is met wit tape op de zwarte vloer afgeplakt. Een strook rode tl-lampen hangt erboven en verwijst naar het rosse imago van het stadsdeel. Laurens Joensen pingelt op een gitaar. Met minimale middelen wordt de sfeer en het leven van Katendrecht opgewekt. Lizzy Timmers begint te vertellen, over de ontstaansgeschiedenis van dit schiereiland dat een heel eigen cultuur heeft en niets te maken heeft met ‘de stad Rotterdam’ aan de overzijde van de brede Maas. Met vogelperspectief vliegt ze over de wijk en ziet dijken gebouwd worden, graslanden ontstaan en boerderijen verschijnen. De armoede uit ‘de stad’ komt er niet, verbeelden Lizzy’s medespelers Yonina Spijker en Arend Pinoy door een oude schoonmakende vrouw en een rat te spelen.
De aanleg van de overslaghavens, de Rijn- en Maashaven, aan weerszijde van Katendrecht laten enkele honderden huizen in het water verdwijnen. Langzaam begint de geschiedenis scheurtjes te vertonen en wordt het armoedevrije stukje land een plek waar naast veel werkgelegenheid ook groot verdriet ontstaat. Spijker en Pinoy spelen een scène waarin de jongen voor enkele weken de zee op gaat en het meisje na zeven jaar nog steeds op haar blonde liefde wacht.
De voorstelling zit vol met dergelijke speelse intermezzo’s, waardoor de geschiedenisles voldoende lucht en leven wordt ingeblazen om boeiend te blijven. Op deze manier weet Timmers ook een persoonlijke toets toe te voegen. Gekke scènes, weemoedige liedjes en subtiele dansjes geven haar interpretatie van de Kaap weer.
De vorm zorgt voor grote transparantie waar alle performers goed raad mee weten. Open en bloot geven ze zichzelf ten behoeve van het grotere verhaal. Het ontlokt veel reacties uit het publiek, waardoor een grote betrokkenheid ontstaat. Aan het slot vertelt Timmers dat ze samen met haar vormgever Maarten van Otterdijk naar een reünie op de Kaap ging om verhalen te horen. De schaamte die ze daarbij voelde, deelt ze in de voorstelling met haar publiek. Ze komt zelf niet uit Katendrecht en heeft het gevoel hun verhalen te ‘stelen’. Op slinkse wijze redt ze zich hieruit, waardoor ze tegelijkertijd haar voorstelling legitimeert én de bewoners van Katendrecht in hun waarde laat.
Nu wordt de Kaap grotendeels gerenoveerd en voor de echt schrijnende gevallen moet een oplossing gezocht worden. Zij kunnen hun gerenoveerde en dus veel duurdere huizen niet meer betalen. De nostalgie die een rijkere bevolkingslaag moet aanspreken, gezien de aantrekkende campagne van de gemeente, kent dus ook een keerzijde. Lizzy Timmers weet het evenwicht tussen valse romantiek en genadeloze werkelijkheid goed te bewaren. Haar inwoners van Katendrecht leven.