11 januari 2009

Acrobatiek zorgt voor grootse wereld

Eerder werd al met succes het boek ‘De zwarte met het witte hart’ van Arthur Japin door het Onafhankelijk Toneel bewerkt tot de opera Kwasi en Kwame. Het Boekenweekgeschenk van Arthur Japin uit 2006 ‘De grote wereld’ is nu de inspiratiebron voor een heerlijke voorstelling vol acrobatiek en liefde. Het spel mag dan niet altijd even goed zijn, de acrobatische toeren zijn van hoge kwaliteit en van oogstrelende schoonheid.

Het Onafhankelijk Toneel uit Rotterdam slaagt er regelmatig in om een roman succesvol te bewerken tot een voorstelling voor een breed publiek. Genoot het publiek vorig seizoen nog van een schitterende René van ’t Hoff in ‘Vallende Ster’ van Bernlef, deze winter wordt er volop genoten van ‘De grote wereld’. Het verhaal is simpel, maar juist daardoor ontroerend. Voor de Tweede Wereldoorlog leefden dwergen vreedzaam in een soort reizend Madurodam bijeen tot vermaak van de groten. Met de komst van Hitler werden deze dwergen uiteengedreven en zijn velen gestorven. Tegen deze achtergrond schreef Japin een liefdesverhaal tussen Lammy en Rosa. Hun verschillende houding ten opzichte van hun onvolgroeide gestalte, zorgt voor een levenslange scheiding.
Dit hartverscheurende verhaal wordt echter in een opgewekte voorstelling verteld. Bij aanvang stellen de acteurs zich in een bonte stoet tentoon. De één is nog gekker dan de ander, nog leniger of een nog betere jongleur. En dan stapt Tessa Jonge Poerink het podium op. Ook zij stelt zichzelf tentoon, ze doet echter niets. Zij is klein. Maar met een veroverende lach is ze de ster van de avond. Zij vertelt haar verhaal over haar grote liefde Lammy, samen met vier muzikanten en zeven leerlingen van de Rotterdam Circus Artsopleiding van Codarts in Rotterdam.
Het is een gouden greep. De leerlingen zijn geen geschoolde acteurs, maar dat geeft niet, want regisseur Els van der Jagt heeft dankbaar gebruik gemaakt van hun vermogen om met bewegingen, dans, jongleren en acrobatiek een helder verhaal te vertellen. Samen met de aanstekelijke muziek en een slim decor worden begrijpelijke indrukken gegeven van de wereld waarin in Lammy en Rosa leefden. Feilloos wordt duidelijk hoe het is om anders te zijn en hoe je daarvan gebruik kunt maken om geaccepteerd te worden.
Jonge Poerink fungeert als een verteller en houdt de verhaallijn glashelder. Hoewel zij Rosa ‘is’, heeft Van der Jagt gekozen om een ander meisje ook de rol van Rosa te laten spelen. Jolinde Nijland is vooral een aandoenlijke pubermeisje, maar samen Anders Jensen die haar geliefde Lammy speelt, wordt ze een mooi koppel. Jensen maakt indruk als paalklimmer, maar hij is ook een ontroerende Lammy, waarin je je als toeschouwer gemakkelijk kunt inleven.
Jongleurs en acrobaten worden ingezet om de scènes die Rosa beschrijft beeldend uit te voeren. Deze kunsten worden afgewisseld met enkele groepsscènes, waarin elke artiest iets mag zeggen. Dat het geen acteurs zijn wreekt zich op zulke momenten, ze zijn geloofwaardiger als zij alleen hun kunsten vertonen. Dan zijn ze gewoon goed.
Al met al zorgt ‘De Grote Wereld’ voor een geslaagde middag, de muziek en acts zorgen voor voldoende afwisseling in een treurig verhaal met heftige thematiek. Het is knap om te zien hoe positief de problematiek gebracht wordt, zonder dat er medelijden opgewekt wordt. De voorstelling lijkt te willen zeggen: Ieder heeft zijn eigen kwaliteiten.